Onder de vier bekroonden die vorige week door het provinciebestuur werden onderscheiden als verdienstelijke Oost-Vlaming, bevonden zich naast Stokerij Borrel uit Eeklo ook Octaaf Van Laere uit Evergem.
Vooral deze laatste werd naar voor geschoven door gedeputeerde Joke Schauwvliege, die Octaaf al langer kent als dorpsgenoot en het wegens zijn hoge ouderdom hoogdringend vond om deze wereldautoriteit op het vlak van imkerij en bijenteelt passend te huldigen.
De oud-professor kon wegens zijn gezondheid zelf niet aanwezig zijn maar werd vertegenwoordigd door zijn dochter die de bloemen en een oorkonde in ontvangst nam.
We hadden een paar jaar geleden al een uitgebreid gesprek met hem, waarvan hier enkele uittreksels. Wat ons toen al opviel: zijn talenkennis van diverse talen, ondermeer Russisch.
Selectieprogramma
Als hoogleraar Algemene Insectenkunde aan de Universiteit van Antwerpen raakte Evergemnaar Octaaf Van Laere gepassioneerd door bijen. Hoewel hij al ruim een kwart eeuw gepensioneerd is, blijft hij zich nog dagelijks inzetten voor het bevorderen van de bijenteelt. Dat doet hij onder meer via vzw Vlaams Bijenteeltprogramma, waarvan professor Dirk de Graaf van UGent de trekker is.
Van Laere: “Om grotere honingopbrengsten te hebben, werden na WO II bijenkolonies overgevlogen van West-Europa naar het Verre Oosten. Daardoor gingen parasieten en ziekteverwekkers over van Europese naar Aziatische bijensoorten en omgekeerd en waren chemische bestrijdingsmiddelen nodig. Wetenschappers probeerden het probleem in te dijken. Met een Europees selectieprogramma werden hoogwaardige bijenkolonies met een grotere weerstand, meer honingopbrengst en zwermbeheersing gevormd.”
Bijenteeltprogramma
Met steun van de Europese Commissie en de Vlaamse overheid werd in 2014 het Vlaams Bijenteeltprogramma opgericht. De uitvoering ervan gebeurt nog steeds door Honeybee Valley van UGent. Dat is het communicatiemedium voor startende en gevorderde imkers, maar ook natuurliefhebbers vinden op de website www.honeybee.eu interessante informatie. Vlaanderen telt nog vierduizend imkers, waarvan de meeste in Limburg wonen. In het Meetjesland zijn er ruim vijfhonderd imkers.
Van Laere: “Vele imkers zijn aangesloten bij de Imkersgilde Meetjesland (voorheen: Sint-Ambrosiusgilde van Evergem en Lembeke). In een kasteelpark installeerde UGent het online BEEP-registratiesysteem voor imkers. Met die app worden meerdere bijenstanden en -kasten op een plek beheerd en kunnen imkers informatie verwerven om hun bijen op de efficiëntste wijze te verzorgen “.
Zoals land- en tuinbouw onderging ook de bijenteelt na WO II ingrijpende wijzigingen”, vertelt Octaaf. “Intensief geteelde land- en tuinbouwteelten oefenden almaar meer een aantrekkingskracht uit op micro-organismen en parasieten. De natuur wreekte zich op het kunstmatig ingrijpen van de mens door gebruik van insecticiden. Maar bij de bijenteelt is de schaalvergroting gelukkig uitgebleven. De Vlaamse imkerij bestaat bijna uitsluitend uit talrijke kleine en gelijkmatig verspreide bijenstanden. Daardoor is de bestuiving van land- en tuinbouwteelten verzekerd, net als de biodiversiteit.”
Uitvinding
Tussen de hoofdlijnen van zijn wetenschappelijk onderzoek werd Van Laere ondermeer bekend omwille van zijn “Onderzoek en publicatie van de pollenanalyse van 2.600 stalen honing, verdeeld over het hele grondgebied in Vlaanderen en Wallonië” en zijn precisie-uitvinding om bijenkoninginnen kunstmatig te insemineren via een ingewikkeld toestel.
Inseminatie gebeurt om raszuivere koninginnen te telen en is een hooggespecialiseerde techniek waarbij een koningin met het sperma van specifieke darren wordt bevrucht, vaak met behulp van CO2-narcose en microscopische apparatuur.
Piet
De Baets
