Bij alle Eeklose gemeenteraadsleden viel onlangs een anonieme brief in de bus waarin de slechte werksfeer bij de stadsdiensten, intimidatie door politici en zelfs grensoverschrijdend gedrag en ‘toxisch*’ leiderschap worden aangeklaagd. Ook wordt verwezen naar de langdurige afwezigheid van de (vrouwelijke) algemeen directeur, hoofd van de stadsadministratie (al maanden afwezig, nvdr**).
Oppositiepartij Vlaams Belang, bij monde van fractieleider Jens De Pauw, vindt de signalen alvast verontrustend en is voorstander om een externe audit te laten uitvoeren naar het personeelsbeleid binnen de stad en het OCMW.
Ook burgemeester Koen Loete reageerde sceptisch en tegelijkertijd sussend, want bij een gesprek met de personeelsvakbonden blijken geen gelijkaardige signalen te bestaan. Hij beloofde niettemin een anonieme welzijnsbevraging, een sociale bemiddelaar én een nieuwe afsprakennota tussen de ambtenarij en de politiek.
Anonieme schim
Als een anonieme brief zo merkwaardig snel voor politieke ophef zorgt, is de vraag hoe zo’n brief er dan wel uitziet en wat de inhoud ervan is ? Maar zeer merkwaardig: de brief duikt nergens op, wordt niet getoond en de inhoud niet openbaar gemaakt.
Much ado about nothing (veel ophef om niets, Shakespeare) ?
Algemene – voor de hand liggende – opmerking: waarom wordt over een anonieme brief zoveel ‘spel’ gemaakt? Normaal vliegen anonieme brieven op alle redacties stante pede in de vuilnisbak, ook bij Taptoe. Hoe kan men immers reageren tegen een schim?
Hoe waarheidsgetrouw is de inhoud ? Wie steekt er achter? Het lijkt té gemakkelijk om gramschap te spuwen achter anonimiteit.
Toch heeft de Eeklose politiek merkwaardig vlug het geheel als voldoende objectief en alarmerend beschouwd om snel maatregelen te initiëren. De inhoud van de brief is dan ook de moeite.
“Anoniem uit angst”
Onze redactie kon na enig speurwerk exclusief de hand leggen op de bewuste brief. Hij beslaat enkele bladzijden en is inhoudelijk stijlvol en intellectueel ‘high level’ opgesteld. Duidelijk niet zomaar door de eerste de beste, maar door een allicht goed geïnformeerde en betrokken ambtenaar(aren?) van de stad.
De inhoud is erg choquerend en expliciet ten opzichte van de lokale overheid. En (uiteraard) niet ondertekend maar afsluitend met de woorden “Bezorgde medewerkers van de stad (moedig doch anoniem, uit angst)”(zie foto).
In de lange brief worden een hele rits grieven en verwijten aan hun stedelijke bazen (schepencollege) samengevat. Ogenschijnlijk een resumé van bij (een deel van of àlle ?) 370 werknemers al langer opgekropte negatieve gevoelens die langs deze weg moedig worden geventileerd.
Enkele uittreksels:
“ … We willen met deze brief een duidelijk signaal geven dat het huidig beleid van het schepencollege niet langer mag en kan getolereerd worden.”
“ … Er heerst een structureel probleem dat zwaar weegt op het mentaal en fysiek welzijn van vele medewerkers.”
“ …Concreet ervaren wij onder meer micromanagement en gedragingen die door medewerkers als toxisch leiderschap worden ervaren.”
“ …Herhaaldelijk grensoverschrijdend gedrag, waaronder uitspraken tegen en over medewerkers die onprofessioneel en kwetsend zijn…ook in het bijzijn van externen. Daardoor leeft er een reële terughoudendheid en angst om zich eerlijk en open uit te spreken.”
“ …de algemeen directeur reeds meerdere maanden afwezig. Het schip wordt varende gehouden zonder kapitein aan boord. Het schepencollege geeft hierover weinig blijk van betrokkenheid door hier helemaal niet over te communiceren, wat de onzekerheid en het stilzwijgen errond bij heel wat medewerkers vragen oproept…”
“…Forse besparingen verhogen de werkdruk.”
Dure welzijnsbevraging
Burgemeester Koen Loete, bij monde van zijn schepencollege, reageerde als volgt.
“ In onze stadsadministratie werken 370 medewerkers en dan is het niet abnormaal dat er soms al eens wat ruis op de lijn zit. We zijn uiteraard bereid om dit grondig te onderzoeken. We hebben hierover al samengezeten met alle betrokken actoren en we stellen een drieledige oplossing voor. Zo komt er een anonieme allesomvattende bevraging (kostprijs ongeveer 20.000 €, nvdr), waarin een evaluatie van de relatie tot de ambtelijke en de politieke hiërarchie wordt nagetrokken. Het zou kunnen dat de bevraging uitwijst dat er geen probleem is met de politiek maar wel met de leidinggevende ambtenaren, of een combinatie. We willen verder ook een sociale bemiddelaar inschakelen tussen het schepencollege en het managementteam. Tenslotte willen we de samenwerking tussen onze diensten en de politiek optimaliseren via een nieuwe afsprakennota.”
‘Tandje bijsteken’
Burgemeester Loete is, zoals in onze inleiding al aangegeven, reeds gaan praten met de respectievelijke vakbondsafgevaardigden van het stadspersoneel en vind de bevinding merkwaardig.
“Uit dat gesprek is geen enkel structureel probleem in onze administratie opgedoken”, zegt de burgemeester. “Uiteraard is het wel zo dat de sfeer op het Stadskantoor met de nieuwe bestuursploeg fundamenteel veranderd is. Onze bestuursploeg steekt de ambities niet onder stoelen of banken en wij willen vooruit. Sommige diensten moeten daarom een tandje bijsteken en worden daar ook op aangesproken, maar kun je dan van toxisch leiderschap spreken? Wij willen van Eeklo een premium stad maken en dus moeten de handen uit de mouwen gestoken worden en resultaten geboekt. Mijn deur staat in ieder geval altijd open want ik wil dat het sociaal klimaat onder ons personeel optimaal zit’, besluit Koen Loete.
*(Toxisch leiderschap volgens Google: ‘een destructieve leidinggevende stijl die schadelijk is voor werknemers en organisaties. Deze leiders creëren een onveilige werkomgeving, gebrek aan empathie en een angstcultuur, wat leidt tot een hoog verloop, stress en lage motivatie.)
(**nvdr = nota van de redactie)
(Piet De Baets/Ives Boone)





