Op 21 juli 1955 zat de toen 18-jarige paracommando Marin Vandercruyssen achterop de motor bij zijn vader, toen ze langs de Steenweg op Deinze iets opmerkten en stopten. “We stapten af en keken omhoog”, zei hij later. “Wij zagen 5 grote zilveren schijven geruisloos boven de toenmalige E5 (nu E40) zweven, in de buurt van Lotenhulle.
De schijven vormden een formatie van 3 vooraan en 2 achteraan, vergelijkbaar met het olympische logo. Ze zweefden 10 minuten lang in stilte over het veld, waarna ze plotseling verdwenen. Een 20-tal nieuwsgierige autobestuurders stopten in het midden van de weg en stapten uit om als getuigen mee te kijken.”
Wantrouwen
Pas 49 jaar later, in 2004, kwam Marin met zijn verhaal naar buiten bij het gemeentebestuur. Daar waren ze eerst wantrouwig en toenmalige eerste schepen Dirk De Smul (CD&V), zelf een geboren Lotenhullenaar, kreeg de opdracht om de zaak te onderzoeken.
De Smul vond al snel een andere betrouwbare getuige, ‘Meester Pol’, een oud-onderwijzer die het verhaal bevestigde.
Op 10 mei 2004 werd door het college van burgemeester en schepenen officieel erkend dat er iets van waarheid in het verhaal moest zitten. “Wij geloven Vandercruyssen. Wij bestaan toch ook. Waarom zou er in de gigantische kosmos dan geen ander ontwikkeld leven kunnen zijn?”, zei De Smul toen aan de pers.
Op 2 juli, Wereld UFO-dag, werd het monument uiteindelijk plechtig onthuld op de hoek van de Steenweg op Deinze en de Eikenlaan. De tekst op de gedenksteen vermeldt de datum, het aantal getuigen en de naam van Marin Vandercruyssen, een foto van de jonge paracommando en 5 ovale symbolen met deze tekst “Marin Vandercruyssen, paracommando, zag hier op 21 juli 1995 vijf ufo’s boven de E40 zweven, samen met twintig getuigen!”
De gemeentearbeiders zorgden voor het gieten van het betonnen blok waarin de plaquette is verwerkt. De plaquette zelf werd geschonken door Vandercruyssen, de oorspronkelijke UFO-spotter.
Scepticisme
Het feit dat Marin zo lang wachtte om met zijn verhaal naar buiten te komen vergrootte voor velen het mysterie. In de jaren ‘50 werden wel meer ufo’s gezien. In 1947, met de beruchte ufocrash in Roswell in New Mexico, was de moderne ufologie begonnen. Sindsdien dook dit soort verhalen overal op.
Het botste op veel argwaan en scepticisme, maar Vandercruyssen, die als sterrenkundige en militair goed bekend was met vliegtuigen, was er zeker van dat het geen conventionele toestellen waren en kreeg het voordeel van de twijfel.
Het bleef een bijzonder verhaal, maar twijfelachtig. Marin beschreef hoe de zon op de schotels weerkaatste, maar de weergegevens van 21 juli 1955 zegden dat het een regenachtige dag was… En hoewel Vandercruyssen beweerde dat er tientallen getuigen waren, kreeg het Belgisch UFO-meldpunt zelf nooit andere meldingen binnen. Marin was de enige.
Believers
Maar er waren ook believers.
Bart Uytterhaegen, schrijver van het boek “De Belgische UFO-golf (2023)” zag de zaak als volgt. “Het is een internationaal bekend en belanghebbend dossier. Omdat de waarneming gebeurde door een paracommando en amateursterrenkundige, wat wij noemen ‘een getrainde observator’. neem je die serieus. Bovendien werd voldaan aan de belangrijke ufo-variabelen. Het ging om vliegende objecten die schijnbaar de zwaartekracht ontstegen en vanuit stilstand plots met een extreem hoge snelheid konden wegvliegen. Maar vooral: er waren verschillende getuigen. Het was een collectieve waarneming.”
Familie niet gelukkig
Afgelopen zomer werd het monument nog opgepoetst, ter ere van de 70ste verjaardag van de waarneming. Maar recent wilde de familie van Marin, die in 2020 overleed, niet meer in verband worden gebracht met de gebeurtenis van destijds. Marin zelf bleef er zijn hele leven trots op. Alleen zijn familie was er niet gelukkig mee. Via een advocatenkantoor stuurden ze een brief naar de gemeente Aalter met de dringende vraag om het monument weg te halen. Anders zou een schadeclaim volgen. De gemeente wil geen verdere details geven, maar bevestigt wel dat er op hun vraag is ingegaan. Het monument werd enkele weken geleden door gemeentediensten weggehaald. Daarmee verliest België zijn enige ufo-monument dat ook ver buiten Europa bekendheid kreeg. Op sociale media wordt de verwijdering algemeen betreurd. “Het was een collectieve herinnering”, zegt de een. “Doodjammer dat het verdwijnt”, volgens een ander. “We hadden er maar één. En er is net meer erkenning nodig voor dit soort waarnemingen.” Of nog: “We verliezen een stuk Belgische Folklore…”
NASA ontkent
Ufo-verhalen leven nog steeds. Dit jaar liepen bij het UFO-meldpunt al zowat 200 meldingen binnen. “99 procent is makkelijk te verklaren”, zegt de initiatiefnemer. “Maar er blijft altijd die ene procent.”
Na een jaar lang onderzoek naar ufo’s, heeft NASA geen bewijs gevonden voor het bestaan van buitenaards leven. Toch laat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie het er niet bij zitten. Met specifieker onderzoek en nieuwe technologieën gaat NASA verder bekijken wat ufo’s zijn en waar ze vandaan komen. “Het heelal stopt niet aan de rand van het zonnestelsel”, zei Nelson. Hij denkt dat er hoe dan ook ander leven is in het universum, gezien de hoeveelheid sterren(stelsels).”
Ufo’s zijn “een van de grootste mysteries op aarde”, zegt Nicola Fox van NASA. Dat heeft volgens hem onder meer te maken met de gebrekkige kwaliteit van data. Zo zijn bijvoorbeeld de verklaringen van ooggetuigen vaak niet gedetailleerd of consistent. Twee jaar geleden publiceerde NASA ook al een rapport over ufo’s. Ook toen werd geen bewijs gevonden voor het bestaan van aliens.
Piet
De Baets