• undefined
Zodra je een spade in de grond steekt in het centrum van Ertvelde-Rieme is de kans groot dat je op een bom uit de Tweede Wereldoorlog stoot. Vorige woensdag werd voor de derde keer in enkele weken tijd opnieuw op een nog geladen bom gestoten. Gevolg: 300 inwoners hun huis uit om de ontmijningsdienst zijn werk te laten doen. De laatste 10 jaar ging het al over een honderdtal gevonden bommen. En dus wordt terecht gevreesd dat het ooit eens goed fout kan lopen met een ontploffing… Opvallend toch dat het hier telkens om geallieerde vliegtuigbommen gaat. Geen Duitse ! In de zomer van 1944 werd de dorpskern van Rieme inderdaad door Amerikanen en Engelsen plat gebombardeerd. Er bleven slechts een paar huizen recht in een omgetoverd maanlandschap vol bommenkraters . Maar wat is de eigenlijke oorzaak van al die bommen en waarom vielen ze in massa precies in dit piepkleine Rieme ? Taptoe construeerde een weinig fraai verhaal vol militaire vergissingen…. Oorlogsleveranciers Purfina en Kuhlman, producenten van zwavelzuur en superfosfaat, en Palmafina, producent van margarine, vetten en plantaardige oliën, waren drie fabrieken op de grens tussen Ertvelde-Rieme en Zelzate, dichtbij het kanaal Gent-Terneuzen, die gedurende de oorlog (verplicht) leverden aan de Duitse oorlogsindustrie. De Duitsers hadden in de kanaalheuvels bovendien onderaardse opslagplaatsen voor olie en benzine aangelegd om te voorzien in de bevoorrading van hun troepen. Plaatselijke spionnen hadden dit alles goed in kaart gebracht. Om de opmars van de geallieerde troepen na de invasie in Normandië (juni 1944) te vergemakkelijken, schakelde de Britse en Amerikaanse luchtmacht alle fabrieken die produceerden voor de Duitse oorlogsindustrie systematisch uit. Wegens die 3 fabrieken stond ook Rieme op die lijst. Het zou het kanaaldorp en zijn inwoners door enkele vergissingen fataal worden. Op een bepaald moment bestond een totaal verwoest Rieme niet meer… Secundair doel Op 27 juli 1944 liep het een eerste keer fout. Twaalf zware geallieerde bommenwerpers waren op weg om Vilvoorde te bombarderen, maar vonden hun doel niet. De piloten hadden een lijstje met ‘secundaire’ doelen bij. Ze pikten er Rieme uit en keerden terug om hun bommen ‘te dumpen’. Resultaat: 1 bom op Purfina, een andere sloeg een bres in een afvalbekken voor teerproducten en ook Palmafina werd geraakt. Maar ook: 22 doden en 45 gewonden onder de burgers en 13 huizen vernield. Onder hen de familie Couvreur (vader, moeder, 5 kinderen en het kindermeisje) wiens valiezen net klaarstonden om te vertrekken, omdat ze het te onveilig vonden in Rieme… Op 7 augustus gooiden elf bommenwerpers opnieuw 25.000 kilo bommen op het dorp. Weer misten de meeste bommen hun voornaamste doel: de fabrieken. En weer werden heel wat huizen geraakt en vielen er zeven doden. Op 18 en 19 augustus liep het in twee tijden gruwelijk fout. Rond half twee ‘s middags doken 42 bommenwerpers op. In 22 minuten tijd richtten ze zware schade aan bij Palmafina en Purfina, maar maakten ook 44 huizen met de grond gelijk en beschadigden grondig de kerk en de pastorie. En toen moest het ergste nog komen. Waarom telkens de dorpskern getroffen werd en in mindere mate de geviseerde fabrieken, zal dadelijk blijken. Lichtkogels Even voor middernacht die 19de augustus, dook een armada van meer dan 110 vliegtuigen op boven Rieme, klaar voor hun ‘apotheose’. Bommenwerpers beschikten toen nog niet over de hedendaagse GPS-instrumenten om vooral ’s nachts hun doelwitten te localiseren. Daarom dropte een voorbrigade korte tijd voor aankomst van de vliegtuigen massaal zogenaamde ‘pathfinders’ boven het doelwit, vuurwerkfakkels aan kleine parachutes als lichtmarkeringen boven de te treffen zone. Voor burgers meestal de voorbode van naderend onheil. Maar een deel van de fakkels dreef door de hevige wind af, richting dorpskern van Rieme. Als kort daarop 110 zware Lancaster-bommenwerpers hun 3.000 ton bommen dropten, kwam het grootste deel van hun dodelijke last verkeerdelijk terecht op onder meer de kerk, de pastorie en 127 huizen in het centrum. In geen tijd was het dorp één platte verwoeste vlakte. Er vielen ook tijdbommen, geprogrammeerd om pas dagen later te ontploften, sommigen onder hen steken nu nog altijd in de Riemse grond. Rieme was van de kaart geveegd: kraters tot 8 meter diep, straten lagen zo in puin, dat bewoners de plaats waar ooit hun eigen huis stond niet meer terugvonden. In heel het dorp stonden nog zeven huizen recht. Al bij al vielen hier ‘maar’ drie doden. Het waren de enkele inwoners die na vorige bombardementen niet wilden vertrekken. Honderden anderen waren al veel vroeger naar veiliger oorden in de omtrek vertrokken. Onder meer de telkens gedropte lichtfakkels en vooraf geloei van luchtalarm (sirenes) hadden een groot deel der burgerbevolking telkens op tijd gewaarschuwd. De geviseerde fabrieken leden ‘in verhouding’ veel minder schade… Rieme betaalde een zware tol voor de nakende algehele bevrijding. Piet De Baets (© Met speciale dank aan WO II-kenner en Riemenaar Patrick Ryckaert ON4CKZ) Zie ook : http://www.on4ckz.be/WOII/RIEME%20meest%20getroffen.pdf