• Kleit/Maldegem
13/04/2022

Onbekend is onbemind: dat gaat zeker op voor de Burkel. Dit natuurgebied ligt in Kleit, in het zuidwesten van Maldegem, tegen de West-Vlaamse grens aan.
Het is een uitloper van het Drongengoed en het Maldegemveld. Grote delen van de Burkel zijn niet ideaal voor landbouw door de ondiepe kleilaag en de daarop gelegen zure, voedselarme zandgrond. Zo ontstond door de eeuwen heen een lappendeken van schrale graslanden met verspreide, vochtige bossen.
Korte bloeiperiode
In het voorjaar tooien een aantal van die vochtige bossen zich in een prachtig tapijt van bloeiende planten. De helderwitte bloemen van bosanemoon en de felgele bloemen van speenkruid en dotterbloem springen meteen in het oog. Typisch aan voorjaarsbloeiers is dat ze verdwijnen van zodra het bladerdek van de bomen dicht groeit. Het bladerdek neemt het zonlicht bijna volledig weg voor bodemplanten. Dat is het moment voor de voorjaarsbloeiers om zich onder de grond terug te trekken tot het volgende voorjaar. De tijd is dus kort voor deze eerste bloeiers: het is een echte wedloop om licht, met als doel voldoende energie op te doen tot de volgende lente. Die vroege bloeiers zijn trouwens noodzakelijk voor insecten, die na een lange winterrust op zoek zijn naar krachtvoeding om de lentedagen door te komen.
Nattigheid
De bossen van Burkel zijn vochtig door de ondiepe kleilaag in de bodem. Klei laat moeilijk water door, dus het water blijft staan op de ondiepe, bovenste laag die uit zand bestaat. Wie in dit gebied gaat wandelen, zal ook merken dat het hoger ligt dan de omgeving. Hier ligt namelijk de cuesta Zomergem-Oedelem, een eeuwenoude asymmetrische kleirug. De naam Kleit heeft trouwens alles te maken met die klei. Deze unieke situatie zorgt voor speciale planten, maar trekt ook bijzondere dieren aan zoals de ijsvogelvlinder of de eikenpage.
In de tijd van de bezembinders
De naam Burkel is een verwijzing naar ‘berkenbos’. Vroeger werden berkentwijgen of ‘rijs’ uit Burkel en het Maldegemveld gebruikt om bezems van te maken. Kleit was dan ook eeuwenlang bekend als het dorp van de bezembinders. Deze traditie is gelukkig nog niet helemaal verloren gegaan, want een ‘nieuwe’ bezembinder leerde dit ambacht en maakt nu als hobby bezems zoals die vroeger werden gemaakt.
Nieuwe wandelpaden ontdekken
Natuurpunt kocht een aantal percelen in en rond het Kallekesbos, het meest westelijke deel van Burkel. Een deel daarvan is intussen bebost en in het bestaande bos mogen dode bomen blijven staan of liggen, want ook dat trekt leven aan. Het gebied is nu beter toegankelijk. Natuurpunt stippelde twee bewegwijzerde wandelroutes uit in Burkel en bracht een folder uit over het gebied. Op verschillende infoborden doorheen Burkel kom je meer te weten over de geschiedenis en de natuur. Download de folder en alle info op www.NPMeetjesland.be/natuurgebied/burkel.
Bekijk de wandelfolder over Burkel
Bekijk de thema-wandelroute ‘Wedloop om het licht’
(Piet De Baets)