• Meetjesland
28/08/2022

Sinds de eerste Aziatische hoornaar in België in 2016 verscheen, rukte de exotische wespensoort gestaag op en dat merkt ook de Meetjeslandse brandweer, die ten strijde trekt tegen deze oprukkende bijenmoordenaar. “De teller staat op acht verdelgde nesten, maar dit is nog maar het begin”, zegt kapitein Joris van Besien (Aalter). “De beestjes vernietigen een volledige kast honingbijen in een paar uur.”
Hoornaars zijn zéér invasief. Ze voeden zich vooral met honingbijen. Als ze zo’n kast aanvallen, kan die binnen een paar uur volledig vernietigd zijn. Solitair zijn ze niet gevaarlijk, maar probeer een nest niet zelf te vernietigen. Beter de brandweer oproepen. Zij beschikken over speciale apparatuur en ruimen zo’n nest gratis op.
Stress in de korf
De Aziatische hoornaar is een uitheemse wespensoort die vermoedelijk via een scheeplading rond 2016 vanuit Azië in Europa terecht kwam. Ondertussen voelt de soort zich hier duidelijk goed thuis. Dit jaar zal hun aantal vermoedelijk stijgen tot meer dan 500 gevonden nesten. Deze snelle opmars is geen goed nieuws voor onze honingbijen. Als de Aziatische hoornaars een bijenkast gevonden hebben jagen ze in groep voor de ingang van de bijenkast. Honingbijen die uitvliegen voor voedsel worden dan behendig uit de lucht geplukt. Het zien van de groep rovers voor de ingang van de bijenkast kan voor veel stres in de bijenkast zorgen, zo veel zelfs dat de bijen niet meer durven uitvliegen en uiteindelijk kunnen verhongeren.
Geen verweer
De Aziatische hoornaars beperken zich niet enkel tot honingbijen. Zo bestaat hun voedsel voor minstens 1/3 uit wilde bijen en andere insecten. Dit zorgt ervoor dat de kwetsbare populaties wilde bijen nog meer onder druk komen te staan. Aangezien de Aziatische hoornaar niet inheems is hebben onze honingbijen en wilde bijen helaas geen verweer tegen deze nieuwe rovers.
Bestrijding
Om de negatieve gevolgen van de Aziatische hoornaars op de biodiversiteit te beperken is de Belgische overheid gestart met een monitorings- en bestrijdingsprogramma. Hiervoor wordt de hulp van de burger gevraagd. Iedereen die een Aziatische hoornaar of hun nest gevonden heeft kan dit doorgeven op de website www.vespawatch.be. (vespa is een deel van hun wetenschappelijke naam).
Deze waarnemingen worden dan gebundeld en doorgegeven aan speciaal getrainde diensten om de nesten te verdelgen. Niet zozeer omdat de Aziatische hoornaar zeer gevaarlijk zou zijn voor de mens (een steek is ongeveer even pijnlijk als die van een honingbij), maar wel om met zekerheid ook de koningin te doden. Als de koningin ontsnapt start ze snel een nieuw nest op een andere plek.
Herkenning
Aziatische hoornaars herkennen en onderscheiden van de inheemse Europese hoornaar is niet altijd makkelijk. De duidelijkste kenmerken zijn het kleiner formaat, de gele pootjes, het donkerdere achterlijf en het zwarte borststuk. Bij de Europese hoornaar zijn de pootjes net als het borststuk bruin en is er meer geel op het achterlijf. Om zeker te zijn dat het om een Aziatische hoornaar gaat is het best om een foto te nemen en deze door te geven via de website van Vespa-watch.
De nesten van Aziatische hoornaars bestaan uit een eerste, zogenaamd primair nest en een groter secundair nest. De primaire nesten worden in het voorjaar gebouwd en zijn vaak te vinden in de tuin, onder dakgoten of in garages. Soms zitten ze ook verborgen in struiken en hagen. In de zomer verlaten de hoornaars deze primaire nesten om een groter, secundair nest te bouwen in hoge bomen. Deze nesten hebben de vorm van grote bollen en kunnen tot een meter groot zijn.
Door de nesten van de Aziatische hoornaars te verdelgen zal de opmars van de hoornaars en hun negatieve gevolgen op de biodiversiteit zo veel mogelijk beperkt worden. Dit zal echter niet voldoende zijn om deze invasieve exoot helemaal weg te krijgen. Daarom is het van belang om de honingbijen en wilde bijen zo goed mogelijk te helpen. Dit kan door zo veel mogelijk bloemen aan te planten die veel stuifmeel en nectar produceren en door de wilde planten de ruimte te geven te bloeien. Hierdoor vinden onze waardevolle bestuivers meer voedsel waardoor ze zich beter zullen kunnen verweren tegen de opmars van de Aziatische hoornaar.

De Aziatische hoornaar is een heel donkere wespensoort met een overwegend zwarte kop en borststuk en een geel zwart achterlijf en poten.” Foto: vespawatch.be