• Meetjesland

Welgestelde families lieten hun dochters in vorige eeuw stiekem in Frankrijk bevallen. Maar wie nadien beseft als baby ongewenst achtergelaten te zijn, loopt voor het leven met vragen rond over het gapende gat dat hun geboortemoeder achterliet. Al bijna zeventien jaar lang is Anne ( haar officiële geboortenaam, niet haar huidige naam) via Zoekregister.be, een site die geadopteerden en geboorteouders helpt om elkaar terug te vinden, op zoek naar haar biologische moeder. Vruchteloos.
Jaren geleden probeerde ze dat ook via een oproep in de nationale pers, onder andere in Het Laatste Nieuws en Humo. Maar dat leverde geen teken van leven op. Nu is Taptoe een beetje haar laatste strohalm, want ze heeft sterke vermoedens ontvangen dat haar biologische moeder, die haar bij de geboorte in Frankrijk, begin april 1972, afstond, afkomstig was van ‘goed volk’ uit het Meetjesland.
Zij heeft een geboortedatum en een geboorteplaats, al de rest blijft een raadsel.
Wij hebben in alle discretie een mooie jonge vrouw ontmoet die haar schrijnend verhaal heel moedig en open heeft verteld. Misschien kan dit verhaal wel iemand op een spoor brengen?

“Sous X”
Maar liefst 40.000 Belgische kinderen werden er in de jaren vijftig tot tachtig van vorige eeuw geboren in het Noorden van Frankrijk. Vaak het resultaat van onvoorzichtige jeugdliefdes, soms van verkrachting, geregeld van ‘verboden relaties’ met getrouwde mannen…. Voldoende redenen in een andere tijd met andere opvattingen. Ze werden er geboren ‘sous X’, zoals het systeem destijds heette. Omdat er wel een geboortedatum maar na de naam van de moeder een X werd geplaatst: “onbekend”. De moeders waren vaak jonge, Vlaamse tienermeisjes, van ‘goeden huize’, die in Noord-Frankrijk stiekem gingen bevallen, om de familie ‘de schande’ te besparen. Tienerzwangerschappen waren toen niet gewenst en moesten in bepaalde (Katholieke) families weggemoffeld worden. Vaak mochten de meisjes hun pas geboren baby niet zien of werd hen wijs gemaakt dat het dood geboren was. Een pasgeborene werd meteen bij de geboorte weggenomen en belandde, via bemiddeling van kloosterzusters, bij al even ‘goed volk’ in Vlaanderen, dat zelf geen kinderen kon krijgen. Schrijnende toestanden , maar in die tijd kon dat nog.

Drie namen
Dat overkwam ook Anne (49). Ze werd op 3 april 1972 (Paasmaandag) geboren in het ziekenhuis van Malo-les-Bains, vlak bij Duinkerke (Fr.).
“Ik ben geboren als Anne Françoise Villette, drie namen die lukraak gegeven zijn door een vroedvrouw of verpleegster bij mijn geboorte in dit ziekenhuis in Duinkerke. Ik veronderstel dat een van hen haar eigen naam doorgaf aan de kindjes die er ter wereld kwamen. Ik vraag me af of mijn biologische moeder ooit die namen zelf vernomen heeft”, vertelde ze eerder daarover in Het Laatste Nieuws. “Ik ken wel mijn geboortedatum: 3 april 1972, om 8.55 uur. Ik woog 3,3 kilogram en was 50 centimeter groot. Mijn geboortemoeder moet 17 geweest zijn toen ze in de kliniek Villette werd binnengebracht. Ze kwam zeker uit Vlaanderen, waarschijnlijk uit Oost-Vlaanderen en misschien zelfs uit het Meetjesland - dat vertelden mijn adoptieouders later. Ze zou een dochter geweest zijn van zelfstandigen.”

Parcours
Anne werd twee dagen later, op 5 april, aangegeven op het plaatselijke Franse gemeentehuis en verliet op 6 april het ziekenhuis. Daarna gingen moeder en kind elk hun aparte (lange) weg. Op 10 april belandde Anne, na een check-up in het H. Hartziekenhuis van Eeklo, bij haar adoptieouders in het Gentse, waar ze een Vlaamse (definitieve) voornaam kreeg. Haar ouders hadden zelf 7 jaar op een adoptiewachtlijst gestaan. Lang na Anne’s adoptie kregen ze zelf onverwacht nog 3 kinderen.
In haar nieuwe adoptiedorp doorliep Anne een opperbest parcours. Ze mocht Slavische talen studeren aan de Universiteit in Gent, maar schakelde na 3 kandidaturen over naar studies voor Medische secretaresse. Ze huwde in 2001 met een schrijnwerker en kreeg 2 zonen.
Gespeelde discretie ?
Bij de adoptie speelden een zuster van de Kindsheid Jesu in Gent een cruciale rol. De zuster leeft nog.
Anne: “Zuster Geert van de Zusters Kindsheid Jesu in Gent heeft mijn adoptie geregeld, zij stond genoteerd op alle juridische documenten. Zuster Geert smokkelde de baby’s de Franse grens over om ze aan te bieden in België. Aan de telefoon wou ze mij nooit iets zeggen. Ik heb haar sindsdien drie keer persoonlijk ontmoet in een klooster in Gent, maar ze beweert zich niets meer te herinneren, alhoewel ze mij voor haar hoge ouderdom nog zeer lucide leek. Ik weet echter dat ze discretie beloofd heeft aan de zusterorde met wie ze toen samenwerkte, misschien speelde dat mee? Zij was zo vriendelijk mij wel twee belangrijke ‘onthullingen’ te doen. Dat zij vermoedt dat mijn biologische moeder in het tehuis voor ongehuwde moeders ‘Tamar’ in Lommel verbleven heeft vooraleer naar Frankrijk overgebracht te worden. En “dat mijn biologische moeder uit het Meetjesland kwam en deel uitmaakte van een extreem katholieke familie”. Daarmee moet ik het doen.

DNA
Ongehuwde jonge meisjes werden in die tijd heel vaak onder druk gezet hun kindje weg te geven, zodat niemand schande zou spreken in of over de familie.
Anne: “Toen ik een artikel las over zulke gedwongen adopties, en later zelf moeder werd van twee zonen, ben ik op 32-jarige leeftijd intensief beginnen zoeken.”
Die zoektocht leidde haar aanvankelijk naar een Franse overheidsdienst die zo’n moeders en kinderen weer probeert te herenigen, nadien naar de ex-kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen, het Adoptiehuis in Antwerpen, naar een genealoog die stambomen reconstrueert en ze stuurde zelfs speeksel op naar twee commerciële DNA-databanken… Anne stelt haar hoop nog steeds op het Vlaams afstammingscentrum en de nieuwe DNA-databank, specifiek voor geadopteerden en hun geboorteouders. Uiteindelijk postte ze een foto van haarzelf op Facebook, een oproep die meer dan 100.000 keer werd gedeeld. Opnieuw zonder resultaat.
“Frustrerend als je weet dat iedere nieuwe poging als enig resterende strohalm telkens mislukt”, geeft ze toe.
Nu is vooral Taptoe haar mogelijk laatste reddingsplank.

Warm nest
Als er iéts adoptiekinderen zoals haar bezighoudt, is het wel de zoektocht naar hun biologische moeder en het antwoord op de vraag ‘waarom?’.
Nochtans had Anne een goed leven als adoptiekind.
Anne: “Ik kwam gelukkig in een zeer warm nest terecht. Toen mijn moeder me pas al op zesjarige leeftijd vertelde dat ik geboren was ‘uit haar hart en niet uit haar buik’ vond ik dat een geschenk. Want dankzij deze ouders ben ik niet in een weeshuis beland. Maar net daardoor legde mij dat een grote druk op. Ik moest een flinke dochter zijn, die niemand mocht teleurstellen - zo voelde ik het toch aan.”

Zoektocht gaat verder
“Ik wil graag weten vanwaar ik kom, is het onder dwang gebeurd, welke karaktertrekken heb ik van haar en heeft zij, of iemand anders, ooit naar mij gezocht ”, vertelt een emotionele Anne ons. “Soms vraag ik me zelfs af of mijn biologische vader ooit heeft geweten dat hij een kind kreeg? Ik mis een puzzelstuk uit mijn verleden. Haar slechts één keer ontmoeten is voor mij voldoende. Zelfs een brief of mail zou mij al gelukkig maken.”
Haar adoptiemoeder steunt haar daarbij, ook haar eigen zonen doen dat. Naar eigen zeggen zoekt Anne ‘zielenrust’. Haar biologische moeder, als ze nog leeft, moet intussen tussen 64 en 66 zijn.
Anne: “Ik zoek geen nieuwe moeder of tweede moeder. Ik wil slechts antwoorden. Ik wil haar ook laten weten dat ik goed terechtgekomen ben en haar bedanken voor het leven dat ze mij geschonken heeft. Als ze angstig is of zich schuldig voelt, wil ik haar geruststellen. Haar is immers óók onrecht aangedaan. Ze verdient een kans om mij te leren kennen. Ik zal in voorkomend geval 100% discretie bewaren als dat een absolute voorwaarde is !”

Herkent u zichzelf als de biologische moeder van Anne? Of hebt u een tip die haar verder helpt ?
“Mij biologische moeder moet wellicht niet lang met een volle buik rondgelopen hebben. Dat zou haar ontmaskerd hebben in die tijd. Ik vermoed dat ze dus vanaf ongeveer vanaf november 1971 tot de bevalling begin april 1972 niet meer naar school is geweest…? Heeft dat misschien iemand opgemerkt of eigenaardig gevonden in haar omgeving? Ik fantaseer maar.”
‘Zielenrust’, dat is wat iemand Anne kan geven en waar zij het meeste op hoopt.
Alle tips zijn welkom op adoptie.frankrijk@gmail.com (Vlaams mailadres) of op gsm nummer 0468/57.32.84 (Marijke)
Contacten gebeuren voorlopig allemaal nog via deze discrete weg. Marijke is hierbij de rechtstreekse vertrouwenspersoon van Anne.

Piet De Baets