Op hetzelfde moment dat Coca Cola suikers begint te vervangen in sommige van haar frisdranken en dat vooruitziende investeerders geld pompen in plantages in Zuid-Amerika om aan de verwachte wereldbehoefte van Stevia te kunnen voldoen, ontdekte een bio-ingenieur uit Maldegem met haar doctoraatsthesis een nieuwe suikervervanger op basis van voedingsvezels in maïs en chicorei die ze de naam “Zùsto” meegaf.

Een revolutionaire ontdekking waar de wereld al lang naar op zoek was en die zo te zien alleen maar voordelen biedt: Zùsto is veelzijdig, bevat 4 x minder calorieën dan suiker, is makkelijk te verwerken en smaakt bovendien even lekker als suiker. De zoete smaak komt van de kunstmatige zoetstof sucralose, die ook in Canderel zit en de suikervervanger geschikt maakt voor mensen met suikerziekte. Het lijkt de eerste zoetstof die de structuur en de smaak van suiker evenaart,  maar zonder de bittere nasmaak die Stevia kenmerkt.

Alhoewel de ontdekking al dateert van 2004 begint nu pas de commerciële ontwikkeling stilaan op gang te komen. Sommige patissiers gebruiken de zoetstof en  Delhaize vervangt het in  speciaal voor haar bereide ijscrème.

Onfrisse verhalen

De Maldegemse bedenkster van Zùsto (samentrekking van de 'Z' van zoet en van 'gusto' = smaak) blijft, ondanks verschillende verzoeken van Taptoe, liever uit de schijnwerpers. Misschien dat de moeilijkheden rond de aanvankelijke lancering van haar uitvinding daar niet vreemd aan zijn. In de historiek over de moeilijke commercialisering van de Maldegemse zoetstof doen op internet immers minder fraaie verhalen de ronde…(*)

Als eind 2005 de ontwikkelingsfase afgerond was,  kon de commercialisering nochtans beginnen. De verwachtingen waren hooggespannen: in de businessplannen was sprake van een verwachte bedrijfswinst (vóór intrest en belastingen) van 112 miljoen euro tegen 2009. De lancering van de uitvinding, in een tijd dat suikervervangers nog in hun kinderschoenen stonden en er bijvoorbeeld van Stevia nog geen sprake was, mislukte echter en enkele belangrijke zakenmensen, ook enkele politieke figuren, scheurden er zakelijk hun broek aan. Er waren over en weer verwijten van slechte en goede bedoelingen. Zelfs het woord ‘fraude’ werd in de mond genomen.

Beter variant

Maar onze bio-ingenieur zelf blijft buiten de ruzie en geeft niet op. Ze blijft sleutelen aan de samenstelling van haar product. En in 2014 staat dat op punt: het bevat nog minder calorieën dan de eerste variant (oorspronkelijk ‘Sweetwell’ genoemd) en de samenstelling is anders en minder complex. Een nadeel bij andere suikervervangers is, dat een op suiker gebaseerd recept dan niet meer klopt en je andere hoeveelheden van de vervanger moet gebruiken dan van suiker. Bij Zùsto is dat echter 1 op 1: één gram Zùsto is gelijk aan 1 gram suiker, waardoor het bakken makkelijker wordt. Bovendien bevat 1 gram Zùsto iets minder dan één calorie, terwijl dat bvb bij Stevia 1,57 calorie is, bij Tagatose 1,75 en bij suiker 4 calorieën. En Zùsto kan, in tegenstelling tot andere suikervervangers, wél tegen verhitting, zodat je er naar hartenlust kan mee bakken.

Moeilijke bevalling

Maar hoe revolutionair en veelbelovend ook, telkens opnieuw lijkt de ‘sky’ de moeilijk bereikbare ‘limit’. De prijs lijkt nochtans niet het grootste probleem te vormen voor de Maldegemse uitvinding. Na enig speurwerk blijkt één kilo Zùsto iets meer dan 10 € te kosten. Dat is wel een veelvoud van gewone suiker (1 €) maar ook fors minder dan een kilo Stevia (25 à 33€) of Canderel (35 €).

Eind oktober 2014 werd het product voorgesteld tijdens een persmoment bij de bekende patissier DelRey in Antwerpen. Alle dagbladen wijden er lovende artikelen over. Algemeen wordt voorspeld dat het product de komende weken en maanden steeds zichtbaarder in de markt zal verschijnen. En “dat het de bedoeling is om Zùsto uiteindelijk wereldwijd op de markt te brengen.”
De eerste industriële koekjes met Zùsto zouden begin 2015 in de winkel liggen. Toch kon de consument pas onlangs een pak Zùsto (foto) in een beperkt aantal winkels en op internet vinden.
Delhaize, dat een exclusiviteitscontract afsloot, laat vanilleroomijs en aardbeisorbets onder de naam ‘Daylightful’ maken op basis van de Maldegemse suikervervanger. Een goed jaar later is het warenhuis best tevreden over de verkoop: “Qua verkoopcijfers doet het Zùsto-ijs het nog steeds goed en ligt de verkoop in lijn met de verwachtingen. Omdat de klanten meer en meer vragende partij zijn voor dit soort producten zijn we aan het bekijken om het gamma uit te breiden met een nieuwe smaak”, meldt woordvoerder Roel Dekelver.
Ook enkele sterrenrestaurants (o.a. ‘Comme chez Soi’) zijn voor hun desserts inmiddels gevallen voor Zùsto.  

Het verdict van Taptoe

Toch blijft Zùsto het moeilijk hebben om de grote sprong naar de gewone consument en de wereldconsumptie te maken. De  aanpak lijkt niet zeer dynamisch, de website is al lang niet meer bijgesteld en ondertussen blijkt er gekozen voor het licentiemodel (uitvinder verleent toelating aan een derde om zijn patent exclusief te commercialiseren in het buitenland).

In tegenstelling tot mijn (beperkte) ervaring met suikervervangers, laat Zùsto geen bittere nasmaak achter. Je proeft niet dat je geen echte suiker gebruikt hebt en toch is het resultaat zoet. En er blijft steeds een beetje onopgeloste residu over in mijn glas met té zure citroen.
Het is een beetje het verhaal van de kip en het ei. Wanneer het meer gebruikt zal worden, zal de prijs wel dalen. Zùsto is toch al in Delhaize geraakt. En niet elke uitvinder kan dat zeggen.

Piet De Baets

(*) Humo (15/12/2014):
“Zùsto: de zoete zwendel in nieuwe suiker”. Met recht van antwoord op 6/1/2015.