Er scheelt iets met de (oude) Eeklose windmolens die al jarenlang boven de gezichtseinder boven de hoofdstad van het Meetjesland bepalen. Ze zijn na al die jaren permanent draaien versleten. De allereerste windmolen die ooit in Eeklo en het Meetjesland gebouwd werd, moet afgebroken worden. Het gaat om de windmolen achteraan het voetbalveld aan de Zandvleuge (de ‘Honderdbunderdmolen’). Een bijzondere windmolen, want die was twintig jaar geleden de allereerste in Vlaanderen. De stad Eeklo schreef hiermee in 1999 energiegeschiedenis. Twee andere ‘oude windmolens’, aan het containerpark en de breekwerf, op het Eeklose industrieterrein, zijn ondertussen ook kapot. Tweede leven Het is iets meer dan twintig jaar geleden dat in Eeklo een eerste (coöperatieve) windmolen werd gebouwd. Vandaag is inmiddels langs de Noordzijde de 22ste (nieuwe) windmolen in de stad in aanbouw, maar twintig jaar geleden was het verhaal van de eerste windmolen best bijzonder. De windmolen werd gebouwd met geld van burgers en buurtbewoners die zich verenigden. Dat heeft er voor gezorgd dat toen gebouwd kon worden, zonder één bezwaarschrift uit de buurt. Dat de windmolen nu moet verdwijnen, werd een tijd geleden al beslist. Hij past niet in de lijn die voor nieuwe molens wordt uitgebouwd langs de Expresweg. De windmolen is volledig afbetaald en de vergunningen worden niet verlengd. De windmolen krijgt van Ecopower na afbraak elders in Europa een tweede leven. Twee molens kapot Naast de windmolen aan de Zandvleuge, waren ook die op het industriepark bij de eersten in Eeklo. Ook zij zijn ongeveer twintig jaar oud, en hebben ondertussen zo’n 430.000 uren gedraaid. Daarbij produceerden ze zo’n 60 miljoen kWh aan hernieuwbare elektriciteit. Per turbine konden meer dan 1.500 gezinnen thuis genieten van elektriciteit aan kostprijs. Maar de tijd zorgt op termijn ook bij windmolens voor problemen. Jan De Pauw (Ecopower): “Verschillende Eeklonaars merkten terecht op dat de turbine aan het containerpark en die aan de breekwerf (de Leidijkmolen en de Verheylegatmolen) al een tijdje stilstaan. Bij beiden zijn onderdelen (lagers) versleten, onder meer de kruilager waarmee de gondel op de mast staat, en die dient om de windturbine met zijn neus in de wind te draaien. Het herstellen van de lagers is een dure grap, zonder garantie op succes. Voor de twee defecte windturbines bekijken we daarom samen met de constructeur of het niet beter is om ze gedeeltelijk of volledig te vernieuwen. Het is de ambitie van Ecopower om afgeschreven windturbines die niet langer kunnen draaien door veroudering of vergunningen, te herbestemmen. En als dat niet mogelijk is, te recycleren. Nog even afwachten dus wat het voor die twee wordt.” Love story Jan De Pauw: “Eeklo en Ecopower, het is een love story dat begon in 1999. Toen al stelde Eeklo een windplan op, als eerste stad van het land. De ligging is dan ook ideaal: de stad ligt aan de rand van de polders, niet ver van de Noordzee en de monding van de Schelde, in landelijk, windrijk gebied. Ze gingen kijken welke gronden die van de stad zelf waren geschikt konden zijn voor windturbines. Kwamen uit de bus: het containerpark op het industrieterrein, een voetbalplein en het gebied naast de afvalenergiecentrale aan de Expresweg. In 2000 schreef de stad een eerste aanbesteding uit: wie komt met het beste voorstel om twee windmolens in Eeklo te bouwen? De burgercoöperatie, met toen slechts enkele honderden leden, haalde het contract binnen. Ik ben zelf opgegroeid in Eeklo, hoorde hun coöperatieve visie toen voor de eerste keer op een buurtinfovergadering en was meteen wild enthousiast. Nu werk ik vandaag voor Ecopower als energie- en klimaatadviseur.” Restwarmte In Eeklo maken de inkomsten van een windproject van 6 miljoen euro het mogelijk dat er straks een warmtenet van 40 miljoen komt op basis van de restwarmte van de afvalenergiecentrale, die anders gewoon in de lucht verdwijnt. Tegen 2030 zijn er duizend extra windmolens nodig in Vlaanderen. Burgercoöperaties die vandaag al bestaan, zullen minstens 20 procent daarvan bouwen, zoals Oost-Vlaanderen al heeft vastgelegd in een provincieraadsbesluit. Via YouTube kan je een video van ‘Man bijt Hond – Gunstige wind’ uit 2009 bekijken waaruit blijkt dat de projecten goed laggen bij de Eeklose bevolking. Piet De Baets + foto