Het sloeg in als een bom, eind januari en het houdt sindsdien heel Maldegem in de ban: de Maldegemse burgemeester Marleen Van den Bussche keert haar partij, de CD&V, de rug toe en trekt in oktober naar de gemeenteraadsverkiezingen met een eigen lijst “De Merlaan”.

In haar zog de vrouw van huidig CD&V-schepen Frank Sierens, CD&V-schepen Geert De Roo en een groep politieke neofieten. “Ja, ik zou graag opnieuw voor burgemeester gaan”, maakt ze er geen geheim van. “En neen, een eventuele coalitie met de CD&V zit er niet meer in. Het water is veel te diep”.

De politieke toon is gezet.

In september vorig jaar viel de hakbijl die eigenlijk al vijf jaar boven politiek Maldegem hing: niet zij, zoals gebruikelijk voor een uittredend burgemeester die zelf graag wil doorgaan, maar schepen en Vlaams parlementslid Valerie Taeldeman zou de CD&V-lijst trekken bij de gemeenteraadsverkiezingen van straks oktober 2018. Zo had de partij na een paar moeilijke vergaderingen definitief beslist.

“Een echte verrassing was dat nu ook weer niet”, blikt de burgemeester terug. “Valerie verkondigde al twee jaar dat ze ook kandidaat zou zijn. En dan voel je dat men in de partij kant begint te kiezen en dat de eenheid om zeep is. Er is toen een bevraging gebeurd bij alle zetelende mandatarissen en dat leverde geen eenduidig antwoord op, maar is wel door de partij in één richting gestuurd: men wou gaan voor verjonging en daarin was er voor mij en Geert De Roo geen plaats meer”.

 

Geen meerderheid

Maar eigenlijk begonnen de problemen al veel vroeger, de avond van de verkiezingen van 2012. De CD&V zag, na het afhaken van stemmenkanon, burgemeester en nationaal politicus Johan De Roo, haar absolute meerderheid van 17 zetels (op 27) smelten naar 12. Net twee te weinig voor de meerderheid. De partij moest dus op zoek naar een coalitiepartner. “We hadden daar absoluut geen rekening mee gehouden en waren daar niet op voorbereid. We hadden met niemand een voorakkoord, want we gingen er vanuit dat we weer de absolute meerderheid zouden halen”, geeft Marleen Van den Bussche toe.

Maar haast en spoed is zelden goed en paniek een slechte raadgever. Na een kortstondige flirt met Open VLD, die met zijn 4 zetels voor een comfortabele meerderheid kon zorgen, werd dezelfde avond alsnog geopteerd voor Groen. Die hadden twee zetels en zouden/konden sowieso minder eisen stellen op het vlak van mandaten. Maar zuinigheid is ook een slechte raadgever. Beide partijen bleven de voorbije zes jaar heel ver van elkaar staan en met slechts één zetel op overschot, was het constant voorzichtig rijden en omzien, want één dissident kon het einde van de meerderheid betekenen. Deze schizofrene situatie woog duidelijk zes jaar lang op de interne cohesie tussen de leden van het schepencollege.

Maar er dook nog een tweede probleem op. Marleen Van den Bussche behaalde als lijsttrekker 1.782 stemmen, terwijl Valerie Taeldeman, bogend op haar aangeboren charme en populaire status als Vlaams volksvertegenwoordiger, met 2.133 zo’n 250 stemmen meer behaalde. “Toch bleef ik, zoals op voorhand afgesproken, kandidaat-burgemeester, los van het aantal voorkeurstemmen.

 

‘t Spel op de wagen

Marleen Van den Bussche begon dus op 1 januari 2013 aan wat een moeilijke rit beloofde te worden. “Ja, het was heel moeilijk”, gaat ze verder. “Het was de eerste keer dat we als partij in een coalitie zaten en Ik had geen tijd voor niks. Alle energie ging naar het op één lijn krijgen van iedereen. Ook daardoor heb ik het gevoel dat die zes jaar zó voorbij waren en dat mijn werk als burgemeester niet af is. Je hebt altijd, heb ik ook zo ervaren als OCMW-voorzitter, twee legislaturen nodig om iets gedaan te krijgen: de eerste 6 jaar maak je plannen, de tweede 6 jaar voer je die uit.”

Van den Bussche ontkent dat ze zelf zou gezegd hebben bij de lijstvorming van 2018 plaats te zullen ruimen voor Taeldeman.

“Dat is zeker geen waar. Ik heb altijd gezegd dat ik zelf wou beslissen en dat ik wou doorgaan zolang ik er zin in had, tot ik zelf vond dat ik oud genoeg was. Maar die kans heb ik van mijn partij niet gekregen. Ik was amper drie jaar bezig en het spel zat al op de wagen. Ik ben zestig, komaan, zeg, ben je dan al afgeschreven? En dat ik zou verhuizen naar Italië, zoals in Maldegem wordt verteld? Dat klopt niet. Ik heb daar ook geen buitenverblijf ! Maar ik ga er wel graag op vakantie en ik studeer inderdaad Italiaans. Een nichtje woont daar.”

Op welke realisaties ze dan fier is, de bijna voorbije zes jaar? “Ach, je werkt natuurlijk in een team, dus er zijn niet zoveel persoonlijke realisaties. Ik heb toch ons oud patrimonium van gebouwen optimaal te gelde kunnen maken, waardoor we de hele legislatuur niets moesten lenen en de schulden zelfs met 30% werden afgebouwd. En de ‘White Night’ (event waarmee in Maldegem de kerstverlichting wordt aangestoken, nvdr) is ook een idee van mij, samen met het naar onze gemeente brengen van het succesvolle ‘Belgisch Kampioenschap Orgeldraaien’.

 

Recepties

De beslissing van haar partij om haar (en Geert De Roo en een beetje Frank Sierens) opzij te schuiven, beet er diep in. “Er is nog wel een plaats voor jou op de lijst, en dat is het. Dat is iemand dood doen zonder hem te vermoorden. Ik vond dat zo ondankbaar. Maar dan beginnen de mensen tegen jou te praten: ‘Ge gaat toch niet zomaar stoppen, burgemeester?’ En dat proces kwam in een stroomversnelling in januari, de maand van de vele recepties. Telkens opnieuw: ‘Dan gaan we u volgend jaar niet meer zien, burgemeester?’ En dan op een avond, na een zoveelste receptie, kwam ik thuis en zei ik tegen mijn man: ‘Ik bel naar Geert De Roo. Ik moet dit voor mezelf oplossen. We gaan kijken wat we gaan doen’. Zo is de eigen lijst en partij er gekomen. Want naar een andere partij overstappen, zag ik mezelf niet doen, zeker niet naar Groen. Het moest dus een neutrale, onafhankelijke en positieve partij worden. Ja, we zijn nog gecontacteerd door mensen van andere partijen die naar ons wouden overkomen, maar we wilden geen misnoegden.”

 

Geen fusie met Eeklo

Minder dan twee maanden later, in maart, hadden Van den Bussche en De Roo al 24 namen voor hun lijst met de naam ‘De Merlaan’, naar de vogel op de gemeentevlag van Maldegem. Echter geen anagram van de naam Marleen-Merlaen.

“ Het was vooral ons neutraal imago dat veel mensen aansprak. Stuk voor stuk mensen actief in het verenigingsleven.We hebben bewust gekozen voor de kleur wit. We hadden ook geen vooraf vastgelegd programma, waar ze zich moesten voor engageren. Dat zijn we nu samen aan het schrijven.”

“Ondertussen is onze lijst volledig. Ik ga de lijst trekken, maar de andere plaatsen liggen nog niet vast. Uiteraard gaan Geert en ik ze op sleeptouw nemen en opleiden. Bij de volgende verkiezingen moeten zij hun plan kunnen trekken”.

En een fusie? vragen we. “Zolang mogelijk alleen blijven”, is het resolute antwoord. “Tot ze ons dwingen, zeker? ”

En voor zo’n verplichte fusie, kijkt Van den Bussche dan eerder in westelijke richting naar Damme dan naar Eeklo. “Eeklo profileert zich heel nadrukkelijk als centrumstad, met alle problemen die daarbij horen. Maldegem is geen centrumstad. We zijn een plattelandsgemeente en hebben zo eigenlijk meer gemeen met Damme dan met Eeklo”.

 

Niet meer met CD&V

En de ambities? Die steekt Van den Bussche niet onder stoelen en banken. “Ik zou graag voor burgemeester gaan. En als het misschien veel minder wordt? Dat kan, maar mijn grootste ontgoocheling heb ik in september 2017 al gehad. Nu is alles winst. Maar waarom zou het niet kunnen? ” Inderdaad, een burgemeester wordt niet gekozen in functie van het aantal voorkeurstemmen, maar via onderhandeling met een eventuele coalitie-partner.

Maar voor Van den Bussche zullen dat geen onderhandelingen worden met haar oude partij. “Neen, niet met de CD&V, daarmee zal het nooit meer klikken”, stelt ze heel affirmatief.

“De situatie leeft wel heel hard in Maldegem. Voor het eerst hebben veel mensen het gevoel dat ze echt moeten kiezen. En dat maakt het allemaal heel spannend. Maar ik ga echt zonder stress naar de verkiezingen”, aldus nog een zelfzekere burgemeester.

Maar intussen blijft het wel nog enkele maanden samenwerken in het schepencollege.

“Sinds 1 januari 2018 ben ik geen lid meer van de CD&V”, knikt ze. “En mijn relatie met Valerie? Ik zeg goeiendag en geef een hand. Ik heb geen probleem met de persoon van Valerie Taeldeman zelf”.

 

Piet De Baets